Big Tech'in yapay zekâ veri merkezi harcamaları 720 milyar doları aşacak

Yapay zekâ yarışının dört büyük oyuncusu Amazon, Microsoft, Alphabet ve Meta, veri merkezi yatırımlarını durdurmaya hazırlanmıyor. Şirketler geçen ay açıkladıkları çeyrek sonuçlarında bu yıl sermaye harcamaları için toplamda en az 720 milyar dolar ayıracaklarını bildirdi. The Verge sitesinin haberine göre bu tutarın büyük bölümü yapay zekâ altyapısına gidecek ve şirketler önümüzdeki yıllar için en az 1 trilyon dolarlık ek harcama taahhüdü de vermiş durumda.

Harcama planları Wall Street'te tedirginlik yarattı. Geçen hafta teknoloji hisselerinde sert satışa yol açan açıklamalar, yatırımcıların odağını ara seçimlere çevirmesiyle etkisini yitirmeye başladı. Ancak asıl soru değişmedi: Şirketler bugüne kadar yapay zekâdan beklenen kârı henüz elde edemedi.

Alphabet'in harcamaları ne kadar?

Alphabet bu yıl 195 ila 205 milyar dolar arasında sermaye harcaması yapmayı planlıyor. Şirketin finans direktörü Anat Ashkenazi, 2027'de harcamaları "önemli ölçüde" artıracaklarını söyledi. Amazon CEO'su Andy Jassy ise bu yıl öngörülen 220 milyar dolarlık harcamanın şirket tarihinin en büyüğü olduğunu belirterek 2027'de "belirgin biçimde daha fazla" harcama yapacaklarını ifade etti. Jassy, bu yatırımı Amazon'u 1 trilyon dolarlık bir şirkete dönüştürmek için "hayatta bir kez yakalanabilecek fırsat" diye nitelendirdi.

Meta'nın bu yıl 135 ila 145 milyar dolar harcaması bekleniyor. Şirket gelecek yıl için tutar açıklamadı; ancak büyük finans kurumları Meta'nın harcamalarını artıracağını öngörüyor. CEO Mark Zuckerberg, Muse adlı ajan tabanlı yapay zekâ programının kârlı hale gelmesinin ancak hesaplama maliyetlerinin düşmesiyle mümkün olacağını söyledi. Zuckerberg, Meta'nın gelecek yıl hesaplama verimliliğini "on kat" artırmayı beklediğini ve bunun "ciddi yatırım" gerektireceğini ekledi.

Google'da gelir artışı neden yavaşladı?

Alphabet, harcama artışının yanı sıra gelir tarafında da sıkışmış durumda. Alphabet'in kıdemli başkan yardımcısı ve iş geliştirme sorumlusu Philipp Schindler, şirketin kazanç görüşmesinde Google Cloud gelirindeki güçlü artışın şirketin ana arama işinden beslendiğini kabul etti. Schindler, yapay zekâ destekli arama modundaki sorguların güçlü artışının, bu moddaki daha düşük gelirleştirme nedeniyle etkili olduğunu belirtti.

Google'ın arama reklamlarından elde ettiği gelir üçüncü çeyrekte yüzde 12 arttı. Bu oran, geçen yılın aynı çeyreğinde kaydedilen yüzde 17'lik artışın belirgin biçimde altında. Wall Street bu tabloya sert tepki verdi: Alphabet hisseleri geçen perşembe tek günde yüzde 13 düşerek şirket tarihinin en kötü günlük kaybını yaşadı. Hisseler bu hafta toparlanmaya başladı.

Microsoft neden öne çıktı?

Microsoft, geçen hafta Wall Street'in tepkisinden kaçınan tek büyük teknoloji şirketi oldu. Şirket çeyrekte 45,2 milyar dolar sermaye harcaması açıkladı; bu tutar beklenen 50 milyar doların altında kaldı. Ancak düşük harcamanın nedeni tasarruf değil, "üçüncü taraf kapasite gecikmeleri" oldu. Microsoft, geçen haftaya kadar yapay zekâ yatırımlarını borçlanarak finanse etmeyen tek büyük bulut şirketiydi. Finans direktörü Amy Hood, şirketin borç piyasalarına erişimi olduğunu ancak henüz bu imkânı kullanmadığını söyledi. Ertesi sabah 25 milyar dolarlık on parçalı tahvil satışı haberi geldi.

Türkiye ve sektör için neden önemli?

Dört şirketin harcama planları, yapay zekâ hizmetlerinin fiyatını ve erişilebilirliğini doğrudan etkiliyor. Veri merkezi yatırımlarının maliyeti arttıkça, bulut ve yapay zekâ hizmetlerinin fiyatlandırılması da bu tabloya göre şekillenecek. Alphabet'in yapay zekâ modlarında daha düşük reklam geliri elde etmesi, reklam destekli yapay zekâ ürünlerinin iş modelinin henüz oturmadığını gösteriyor.

Harcama yarışı yalnızca büyük şirketlerle sınırlı değil. The Verge'in aktardığına göre Anthropic, üçüncü çeyrek gelirini 17 milyar dolara çıkardı; bu geçen yıla göre yüzde 1.000'i aşan bir artış. Ancak şirketin hesaplama maliyetleri 17,5 milyar doları buldu ve geliri karşılamaya yetmedi. Anthropic ayrıca gelecekteki hesaplama ve altyapı giderleri için yaklaşık 900 milyar dolar taahhüt verdi. Bu tutarın bir bölümü, Anthropic'e çip satan Google'a gidecek.

Şirketlerin açıklamalarına göre harcama artışı önümüzdeki yıl da sürecek. Yatırımcıların beklediği asıl yanıt ise henüz gelmedi: Bu harcamaların kâra dönüşeceği tarih. Ara seçim sonuçları, veri merkezlerine yönelik kısıtlamaları savunan adayların kazanmasıyla harcama planlarını etkileyebilecek yeni bir belirsizlik yarattı.