DataVita, yenilenebilir enerji vaadini geri çekti: Lanarkshire veri merkezi tamamen şebekeden beslenecek

İskoçya'nın Lanarkshire bölgesinde büyük ölçekli bir yapay zekâ veri merkezi kurmayı planlayan DataVita, tesisin enerji kaynağına ilişkin vaadini değiştirdi. Şirket, daha önce projeyi 1 GW'lık yenilenebilir enerjiyle besleyeceğini açıklamıştı; ancak şimdi veri merkezlerinin "tamamen şebekeden besleneceğini" bildirdi.

DataVita'ya göre tesis, Ulusal Şebeke'den (National Grid) elektrik alacak. Şirket, güneş ve rüzgâr santrallerinin "gelecekte bağlanabileceği" ihtimalini de açık bırakıyor. Şirket sözcüsü, şebekeden çekilen enerjinin büyük ölçüde yenilenebilir kaynaklardan geleceğini ve bunun bir yenilenebilir enerji satın alma anlaşmasıyla sağlanacağını belirtti.

DataVita veri merkezi neden tartışılıyor?

The Guardian'ın haberine göre proje, İngiltere'nin yapay zekâ stratejisinin önemli parçalarından biri olarak sunulmuştu. Eski başbakan Keir Starmer döneminde ülke genelinde büyük veri merkezleri kurulması ve geliştiricilere enerji indirimi ile hızlandırılmış planlama onayı gibi teşvikler verilmesi öngörülüyordu. DataVita'nın Lanarkshire'daki "yapay zekâ büyüme bölgesi" projesi de bu stratejinin kilit parçalarından biriydi.

Ancak şirketin yenilenebilir enerji taahhüdünü revize etmesi, hem projenin hem de İngiltere'nin yapay zekâ stratejisinin güvenilirliğine dair soru işaretlerini artırdı. The Guardian, daha önce duyurulan birçok planın yeterince sağlam dayanağı olmadığını ortaya koymuştu.

1 GW ne anlama geliyor?

DataVita, projenin 1 GW'lık enerji ihtiyacını karşılamak için rüzgâr, güneş ve batarya depolama kapasitesi kuracağını ve bunu veri merkezlerine doğrudan bağlayacağını duyurmuştu. 1 GW, küçük bir nükleer reaktörün ya da İngiltere'nin en büyük rüzgâr santralinin üretim kapasitesine denk geliyor.

Şirket, daha önceki duyurusunda "Rüzgâr, güneş ve batarya depolamayı içeren 1 GW'ın üzerinde yenilenebilir enerji kapasitesi, özel hat bağlantılarıyla doğrudan veri merkezlerine ulaştırılacak" ifadelerini kullanmıştı. Yeni açıklama ise bu taahhütle çelişiyor.

Kamu fonu ve istihdam hedefi ne durumda?

DataVita, İngiltere'nin ulusal varlık fonundan 202 milyon sterlinlik servet garantisi almaya devam ediyor. Şirket, 500 MW kapasiteli veri merkeziyle Lanarkshire'a 3 bin 400 kişilik istihdam sağlamayı hedefliyordu.

Şirket sözcüsü, yenilenebilir enerji taahhütlerinin değişmediğini savundu: "Yenilenebilir enerjiye bağlılığımız aynı." Sözcü, veri merkezlerinin şebekeden beslenecek şekilde tasarlandığını ve şebeke tedarikinin bir yenilenebilir enerji satın alma anlaşması üzerinden yapılacağını ekledi.

Edinburgh merkezli Action to Protect Rural Scotland adlı yardım kuruluşunun direktörü Kat Jones ise yön değişikliğini, "İskoçya'daki veri merkezi geliştiricilerinin abartılı iddialarının simgesi" olarak nitelendirdi. Jones, "Hiper ölçekli yapay zekâ veri merkezleri tek başına yenilenebilir enerjiyle çalışamaz; kesinlikle güvenilir bir şebeke gücü kaynağına ihtiyaç duyarlar" dedi.

Türkiye ve sektör açısından neden önemli?

Yapay zekâ veri merkezleri, insanlığın inşa ettiği en yoğun enerji tüketen yapılardan biri. İngiltere'de enerji maliyetleri Avrupa'nın çoğuna göre daha yüksek ve yeni tesislerin şebekeye bağlanması yıllar sürebiliyor. Bu durum, yapay zekâ altyapısına yönelik büyük yatırım duyurularının enerji tarafında ne kadar gerçekçi olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

Haberde Türkiye'ye ilişkin bir bilgi yer almıyor. DataVita'nın projesinin Türkiye'deki kullanıcıları ya da yatırımcıları doğrudan ilgilendiren bir yönü bulunmuyor.

Şirketin bir sonraki adımda yenilenebilir enerji bağlantısı için önerdiği rüzgâr ve güneş parkının planlama sürecinin nasıl ilerleyeceği ise henüz bilinmiyor.