Guardian muhabiri test etti: Yapay zekâlı akıllı termostatlar ısıtma faturasını düşürüyor

The Guardian muhabiri Samuel Gibbs, akıllı termostatların ve yapay zekâ destekli ısıtma kontrolünün faturayı gerçekten düşürüp düşürmediğini görmek için iki yıl süren bir test yaptı. Test sonucunda yapay zekâ kontrollü sistem, daha konforlu bir evle birlikte yüzde 18 daha az gaz tüketimi sağladı.

Gibbs, 1930'lardan kalma tuğla bir evde önce manuel kontrol ve basit bir zamanlamayla ısıtmayı yönetti, ardından 2025 yazında termostatı Tado X sistemine geçirdi. Her iki dönemde de Kasım-Mayıs arasındaki 213 günlük süreçteki tüketim, sıcak su kullanımı çıkarılarak karşılaştırıldı.

Yapay zekâlı akıllı termostat ne kadar tasarruf sağladı?

Manuel kontrolde 14.316,7 kilowatt saat gaz tüketilirken, yapay zekâ kontrollü sistemde bu rakam 11.735,7 kilowatt saate indi. Aradaki 2.581 kilowatt saatlik fark, yıl sonunda geçerli olan enerji fiyat sınırına göre 205,70 sterlinlik tasarrufa denk geliyor. Gibbs, dış sıcaklıkların iki dönemde de benzer olduğunu belirtiyor.

Test nasıl yapıldı?

İlk kış, 10 yıllık bir Worcester Bosch kombi, merkezi koridorda akıllı özellikleri kapalı bir Hive termostat ve standart termostatik radyatör vanalarıyla ısıtılan evde, Gibbs ısıtmayı sabah ve akşam birkaç saat çalışacak şekilde programladı, kullanılmayan odaların vanalarını kapattı ve evden çıkarken ısıtmayı elle kapattı. Bu yöntem faturaları düşük tuttu ama aile içinde konfor tartışmalarına yol açtı.

İkinci aşamada 13 akıllı radyatör termostatı, iki büyük odaya yerleştirilen kablosuz termostat ve kombiye bağlı bir programlayıcıdan oluşan Tado X sistemi kuruldu. Sistem, ısıtmayı merkezi bir termostat yerine oda oda yönetiyor; ihtiyaç olmayan odaların radyatörlerini kapatarak kombinin daha az gaz yakmasını sağlıyor. Gibbs, kombisinin OpenTherm protokolünü desteklemediğini, bu desteğin akış sıcaklığını düşürerek ek tasarruf sunabildiğini aktarıyor.

Tado X ne kadara mal oluyor?

Test edilen tam kurulum yaklaşık 930 sterlin tutuyor; Gibbs'e ekipman Tado tarafından ödünç verildi. Kombiye bağlanan kısmın montajı için ısıtma mühendisine yaklaşık 80 sterlin işçilik ödeniyor. Sistemin varsayılan bildirim özellikleri ücretsiz, ancak test edilen yapay zekâ özellikleri için aylık 3,99 sterlin ya da yıllık 29,99 sterlin abonelik gerekiyor. Abonelik, ısıtma kullanılmadığında duraklatılabiliyor.

Tado'ya göre yapay zekâ, 1 milyondan fazla evden toplanan ve üçüncü taraflara satılmayan anonim verilerle geliştirildi. Sistem bir odanın ne kadar hızlı ısınıp soğuduğunu öğreniyor, radyatörler arasında otomatik hidronik dengeleme yapıyor, açık pencere algıladığında o odanın radyatörünü kapatıyor ve evdeki son kişi çıktığında ısıtmayı durduruyor. Abonelik ayrıca 13 aylık ısıtma kaydı ve oda bazında maliyetleri gösteren Energy IQ özelliğini açıyor.

Yapay zekâ ısıtmada başka ne sağlıyor?

Gibbs, ilk hafta Energy IQ'nun yalıtımsız bir girişteki radyatörün gereksiz enerji harcadığını gösterdiğini ve programı buna göre değiştirdiğini aktarıyor. Sonrasında sisteme müdahale etmeden çalışmasına izin verdi.

Oda oda kontrol, akşam oturma odasını ısıtırken yatak odasını aşırı ısıtmadan tutmayı, banyoyu duş öncesi ısıtmayı ve kışın ıslak mont ve botları kurutmak için girişi ısıtmayı kolaylaştırdı. Sıcaklık sensörleri ve termostatlar nem ölçümü de yaptığı için nem alma cihazının ne zaman çalıştırılacağı görülebiliyor.

Neden önemli?

Üreticiler akıllı termostatların yılda ortalama yüzde 25 ya da 180 sterlin civarında tasarruf sağladığını iddia ediyor, ancak bu vaatler çeşitli koşullara bağlı. Enerji fiyatları sık sık değiştiği için tasarrufun kaynağını ayırt etmek zorlaşıyor. Gibbs, kendi testinde yüzde 18'lik bir düşüş elde etti; başlangıçta daha savurgan davranan ya da ev programı daha düzensiz olan kullanıcıların daha fazla tasarruf edebileceğini belirtiyor.

Test edilen sistemin Türkiye'de satışa sunulup sunulmadığı ya da yapay zekâ aboneliğinin Türkiye fiyatı kaynak metinde yer almıyor. Tado, Avrupa'nın en büyük akıllı ısıtma kontrolü üreticisi olarak gösteriliyor; Hive, Drayton ve Honeywell de benzer oda bazlı kontrol çözümleri sunuyor. Google'ın akıllı öğrenen termostatlar sunduğu Nest markası ise 2025'te Avrupa pazarından çekildi.