NHS'nin Palantir'den fayda sağladığını söylediği 29 vakıf sistemi kullanmıyor

NHS England'ın Palantir'in tıbbi veri platformundan fayda sağladığını açıkladığı 29 hastane vakfı, sistemin tamamını ya da büyük bölümünü kullanmıyor. The Guardian'ın 100'den fazla bilgi edinme başvurusuna dayanan haberine göre, vakıflar sistemin açık olmadığını veya uygulamalarının hiçbirini kullanmadıklarını bildirdi.

NHS England, tartışmalı 330 milyon sterlinlik federated data platformun (FDP) "fayda sağladığını" kamuya açık biçimde listelediği bu 29 vakfın yanıtları ile kurumun iddiası arasındaki farkı bir üst düzey sağlık yetkilisi "çok yanıltıcı" olarak değerlendirdi. FDP, dağınık tıbbi dosyaları birleştirmeyi, hastaneden taburcu işlemlerini hızlandırmayı ve ameliyat planlamasını iyileştirmeyi amaçlıyor.

Palantir NHS veri platformu vakıflarda ne durumda?

NHS England'ın internet sitesinde 137 vakfın FDP ile "canlı" olduğu belirtiliyor. Ancak "fayda sağlayanlar" arasında gösterilen 29 vakıf, sistemi ya da uygulamalarını kullanmadıklarını söyledi. Epsom and St Helier hastanesi "şu anda FDP'yi kullanmıyoruz" derken, Kent and Medway "diğer önceliklere odaklandık, FDP şu anda canlı değil" yanıtını verdi. Mersey Care sisteme "henüz geçmediğini", Nottingham University Hospitals "uygulama takvimi üzerinde anlaşma sağlanmadığını", University Hospitals of North Midlands ise "FDP canlı değil, gelecekte de yaygınlaştırmayı düşünmüyoruz" ifadeleriyle bildirdi.

NHS England ise "neredeyse 140 vakfın platformdaki araçlardan fayda bildirdiğini" savunuyor. Kurum daha önce yaptığı açıklamalarda, fayda bildiren vakıf listesine hastane bakımını desteklemek yerine arka ofis veri analizi ve veri gönderimi için araçları kullananların da dahil olduğunu belirtmişti. Edinilen bilgiye göre, FDP'yi kullanmadığını söyleyen vakıflar, tedavi maliyetlerinin hesaplanması gibi küçük bir işlevden yararlanıyor olabilir.

NHS England ne diyor?

Guardian'a yanıt veren NHS England, "neredeyse 140 vakfın platformdaki geniş araç setinden fayda bildirdiğini, bunun personelin bakımı birleştirmesine ve verimli çalışmasına yardımcı olduğunu" belirtti. Torbay and South Devon NHS Foundation Trust örneğinde olduğu gibi bazı vakıflar, FDP uygulamalarını operasyonel olarak kullanmadıklarını ancak veri gönderimini destekleyen altyapı kurulduğu için "canlı" kaydedildiklerini aktarıyor.

Palantir sözcüsü ise platformun "daha iyi bakım sağlanmasına yardımcı olduğunu" savunarak vakıfların 117 bin ek ameliyat gerçekleştirdiğini, uzun süreli hastalarda taburcu gecikmelerinde yüzde 14,3 azalma ve 28 gün içinde kanser teşhisi konulmasında yüzde 5,6 iyileşme kaydedildiğini açıkladı.

Neden önemli?

NHS England, 2024'te başlayan sözleşme kapsamında vakıfların FDP kullandığı bir yılda 117 bin 539 ek ameliyat yapıldığını iddia etmiş, ancak bu yaz nedensellik ilişkisini kanıtlayamadığını kabul etmişti. İstatistik düzenleme kurumu OSR, konuyu inceleme altına aldığını duyurdu.

Sağlık Bakanı Yvette Cooper, milletvekilleri ve kampanyacıların Palantir sözleşmesinin iptali çağrılarıyla karşı karşıya. Avam Kamarası bilim ve teknoloji komitesi başkanı Chi Onwurah, "Birçok NHS vakfı FDP'nin değerini görmüyorsa, Palantir ürünleri etrafındaki abartının gerçekle örtüşüp örtüşmediği ciddi biçimde sorgulanmalı" dedi ve hükümeti sözleşmedeki 2027 çıkış maddesini devreye sokmaya çağırdı. Sağlık komitesi de bakanlardan anlaşmayı sonlandırmasını istiyor.

Palantir'in İngiltere ve Avrupa CEO'su Louis Mosley, sözleşmenin sonlandırılmasının "siyaseti hastaların önüne koymak" anlamına geleceğini söyledi. Şirket, geçen ay İşçi Partisi'nin eski genel başkan yardımcısı ve Lordlar Kamarası üyesi Tom Watson'ı tam zamanlı üst düzey lobici olarak işe aldı. NHS Baş Veri ve Analitik Sorumluları Ağı başkanı Marc Farr, "29 vakfın fayda aldığının bildirilmesi ama sorulduğunda aracı kullanmaması endişe verici" dedi. OSR'nin incelemesinin nasıl sonuçlanacağı ve hükümetin sözleşmeye ilişkin tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği ise belirsizliğini koruyor.