Aktivistler Amsterdam'da Microsoft veri merkezi şantiyesine girdi

Aktivistler, Amsterdam'da Microsoft'un yapım aşamasındaki veri merkezi şantiyesine zorla girdi. Hollandalı doğrudan eylem grubu Geef Tegengas'ın üyeleri, Westpoort'taki inşaat alanında polisle çatıştı; bazı eylemciler vince tırmandı, fişek yaktı ve ekipmana helyum balonları bağladı.

Polis, Hollandalı yayın kuruluşu NOS'a yaptığı açıklamada eylemi engellemeye ve göstericileri gözaltına almaya çalıştığını ancak bunu başaramadığını, güç kullanıldığını bildirdi. Açıklamada bir memurun protesto sırasında hafif yaralandığı belirtildi. Her iki gruptan eylemciler de polisin şantiyeye girmeye çalışan aktivistleri dağıtmak için güç ve biber gazı kullandığını söyledi. Organizatörler ve yerel basın, tel örgünün her iki tarafında yüzlerce göstericinin bulunduğunu aktardı.

Amsterdam'daki eylem neden yapıldı?

Eylemciler, şantiyeye Microsoft'un İsrail ordusuna ve ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) kurumuna verdiği hizmetleri protesto eden pankartlar astı. Geef Tegengas'tan Roos Molenaar, büyük teknolojiye karşı mücadelenin baskı ve faşizme karşı mücadeleden ayrı tutulamayacağını savundu. Molenaar, "Amsterdam'ın yapay zekâ çöpü üretimi ve soykırıma aracılık için kullanılmasını kabul etmeyeceğiz" dedi ve veri merkezinin içme suyunu tükettiğini öne sürdü.

Microsoft ve şantiye sahibi ne açıkladı?

Microsoft sözcüsü, gösteriden haberdar olduklarını ve ilk önceliklerinin şantiyede ve çevresinde bulunan herkesin iyiliği olduğunu belirtti. Sözcü, "İnsanların proje hakkında güçlü duygular hissettiğini anlıyor ve görüşlerini barışçıl biçimde ifade etme haklarına saygı duyuyoruz" dedi. Ancak şirket, yasa dışı olan veya insanların güvenliğini riske atan eylemleri onaylamadığını vurguladı.

Şantiyenin sahibi Pure Data Centres'in sözcüsü ise barışçıl protesto hakkına saygı duyduklarını, ancak aktif bir inşaat alanına girmenin yasa dışı ve tehlikeli olduğunu bildirdi. Sözcü, önceliklerinin herkesin güvenliği olduğunu belirterek şantiyedekilerden güvenli biçimde ayrılmalarını ve gelişmeyle ilgili kaygılarını diyalog yoluyla paylaşmalarını istedi.

Avrupa genelinde protestolar sürüyor

Amsterdam'daki şantiyeye yapılan baskın, enerji yoğun yapay zekânın hızla yayılmasına karşı Avrupa çapındaki direnişin parçası. Greenpeace ve Friends of the Earth'ün ulusal şubelerinin de aralarında bulunduğu bağımsız gruplardan oluşan Stop Dirty Data Centres koalisyonu, yeni veri merkezlerinin inşasına moratoryum talep eden iki günlük protesto dizisini düzenliyor. Koalisyon, Hollanda'daki doğrudan eylemi koordine etmediğini ancak toplulukların karar alma süreçlerine anlamlı biçimde katılamadıklarında farklı yöntemlere yönelmesinin "anlaşılır" olduğunu açıkladı.

Kampanya koordinatörü Owen Espley, büyük teknoloji şirketlerinin ve hükümetlerin, yerel topluluklar, doğal kaynaklar ve diğer sektörler üzerindeki etkilere dair ciddi kamu kaygısına rağmen geniş ölçekli veri merkezi inşasında hızla ilerlediğini söyledi. Espley, birçok projenin sınırlı şeffaflık ve denetimle planlandığını, Avrupa genelindeki toplulukların yerel çevrelerini ve geleceklerini şekillendirecek kararların dışında tutulduğunu savundu.

İngiltere'nin Bristol kentinde, Almanya'nın başkenti Berlin'de bir veri merkezi önünde, Polonya parlamentosunun Varşova'daki binası önünde ve Hırvatistan'ın Zagreb kentindeki ana meydanda da daha küçük protestolar yapıldı. Cumartesi günü yeni gösteriler bekleniyor.

Neden önemli?

Veri merkezlerinin çevresel etkileri bazı iklim bilimcilerini endişelendirirken, yapay zekânın toplumsal etkilerine yönelik hoşnutsuzluk da artıyor; enerji faturalarından iş kayıplarına ve teknoloji şirketlerinin demokrasiyi zayıflatmadaki rolüne kadar uzanan kaygılar kamu öfkesini büyütüyor. Kaynağa göre bu hafta yapılan ABD ara seçimlerinde veri merkezlerine ilişkin oylamaya sunulan moratoryum önerilerinin neredeyse tamamı kabul edildi. Avrupa'daki hükümetler ise vergi gelirlerini artırmak ve ABD ile Çin'in bilgi işlem kapasitesindeki hızlı yayılımına yetişmek için yapay zekâ veri merkezlerinin inşasını destekliyor; bazıları yapay zekâ yarışını ulusal güvenlik meselesi olarak görüyor. Türkiye'de benzer bir eylem ya da erişime dair bir bilgi kaynakta yer almıyor.

Eylemcilerin bir kısmı hakkında polis işlemi sürüyor. Stop Dirty Data Centres'ın cumartesi günü için planladığı eylemlerin ayrıntıları ise henüz açıklanmadı.