Meta'nın yapay zekâ şartları tepki üzerine değişti, hukukçular yeterli bulmadı

Meta, işletme hesaplarına ilişkin yeni sözleşme şartlarından yapay zekâ modellerini haber sitelerinin içeriğiyle "eğitme" ifadesini çıkardı. Ancak hukuk uzmanları, düzenlemenin yayıncıların itirazlarını karşılamaya yetmediğini belirtiyor.

Şirket, yayıncılık sektöründen gelen sert tepkilerin ardından metinde değişikliğe gitti. Söz konusu şartlar 30 Ekim'de yürürlüğe girecek. İlk metinde Meta, bir işletme hesabıyla ilişkili web sitelerindeki "her türlü içeriği" ürünlerini "geliştirmek, araştırma yapmak" ve "eğitmek" için kullanabileceğini ifade ediyordu.

Hukukçular neden itiraz ediyor?

Cornell Hukuk Fakültesi'nde dijital ve bilgi hukuku profesörü olan James Grimmelmann, Nieman Lab'a yaptığı değerlendirmede, değişikliğin Meta'nın tüm siteleri kazımasına olanak tanıyan "ürünlerinizle veya hizmetlerinizle ilişkili" ifadesini kısıtlamadığını söyledi. Grimmelmann'a göre metindeki bu boşluk, haber sitelerinin içeriğinin toplanmasına zemin hazırlıyor.

Loevy & Loevy'de medya ve fikri mülkiyet avukatı olan Matt Topic de benzer bir noktaya dikkat çekti. Topic, revize edilen şartların Meta'ya kazınan içeriği herhangi bir "iş ürününü geliştirmek" için kullanma izni vermeye devam ettiğini belirtti. Topic'e göre "iş ürünü" tanımlı bir kavram değil ve Meta'nın yapay zekâ tabanlı iş ürünleri geliştirdiği düşünülürse "geliştirme" ifadesi "eğitimi" de kapsayacak kadar geniş.

Meta ne diyor?

Meta ise yeni şartların haber içeriğini ücretsiz kazımak amacıyla hazırlanmadığını savunuyor. Şirketin sözcüsü Daniel Roberts, The Verge'e yaptığı açıklamada içerik sahiplerinin robots.txt dosyasıyla tercihlerini bildirebileceğini yineledi. Roberts, güncellemenin "haber sitelerini kazımakla ilgili olmadığını ve bu tercihlerin üzerinde şirkete yeni haklar vermediğini" ifade etti.

Robots.txt, web sitelerinin arama motorları ve diğer tarayıcılara hangi sayfaları tarayabileceklerini bildirdiği, uzun süredir kullanılan bir dosya. Hukuk uzmanları, Meta'nın ilk metninin bu tür engelleme talimatlarının önüne geçebilecek bir gerekçe sunduğunu belirtmişti.

Yayıncılar için neden önemli?

Haber siteleri, içeriklerinin yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılması konusunda uzun süredir şirketlerle karşı karşıya. Meta'nın işletme şartlarındaki ifadeler, yayıncıların robots.txt gibi teknik engellerle korunup korunamayacağı sorusunu gündeme getiriyor. Uzmanlara göre sözleşme metnindeki ifadeler, teknik engellemelerin hukuki dayanağını zayıflatabiliyor.

Meta'nın değişikliğinin yayıncıların itirazlarını gidermediği görülüyor. Şirketin önümüzdeki dönemde şartlarda yeni bir düzenlemeye gidip gitmeyeceği ya da yayıncılarla ayrı lisans anlaşmaları yapıp yapmayacağı henüz açıklanmadı. Türkiye'deki haber sitelerinin bu şartlardan nasıl etkileneceğine dair bir açıklama ise bulunmuyor.