Yapay zekâya Türkçe soru sorarken daha iyi sonuç almanın 8 yolu

Yapay zekâ sohbet botlarının büyük kısmı, ağırlıklı olarak İngilizce metinlerle eğitildi. Türkçeyi anlamakta ve yazmakta artık oldukça başarılılar; ama zaman zaman "Bu, sizin için harika bir fırsat olabilir!" gibi kulağa çeviri gibi gelen cümleler kuruyorlar. Bazen de Türkiye'de geçerli olmayan bir yasadan, dolar fiyatından ya da inç cinsinden ölçülerden söz ediyorlar.

İyi haber şu: Bu sorunların neredeyse hepsi, ne istediğinizi biraz daha açık söyleyerek çözülebiliyor.

1. Türkçe karakterleri kullanın

"Cocuguma odev icin yardim et" yerine "Çocuğuma ödev için yardım et" yazın. Yapay zekâ Türkçe karakter olmadan yazılan metinleri de çoğu zaman anlıyor; ama doğru yazılmış bir soru daha az yanlış anlamaya yol açıyor. Ayrıca cevabın dili de sizin yazım biçiminizden etkileniyor.

2. "Türkiye'ye göre" demeyi unutmayın

Vergi, kira artışı, emeklilik, okul sistemi, resmî tatiller gibi konularda yapay zekâ farkında olmadan başka bir ülkenin kurallarını anlatabilir. Sorunuza "Türkiye'deki mevzuata göre" ya da "Türkiye'de yaşayan biri için" eklemek bunu büyük ölçüde önler. Fiyat ve ölçü birimlerinde de "TL ve metrik sistemle" demek işinizi kolaylaştırır.

3. Hitap şeklini belirtin

Türkçede "sen" ve "siz" ayrımı önemlidir. Resmî bir dilekçeye "sen" diye başlayan ya da arkadaşınıza yazacağınız mesajda "siz" diye hitap eden bir metin, ne kadar düzgün olursa olsun yanlış görünür. "Resmî bir dille, siz diye hitap ederek" ya da "samimi bir dille, sen diye" gibi kısa bir not yeterli.

4. "Doğal Türkçeyle yaz" deyin

Çeviri kokan cümlelerden kurtulmanın en kolay yolu bunu açıkça istemek: "Günlük hayatta konuşulduğu gibi, doğal ve akıcı bir Türkçeyle yaz." Cevabı beğenmezseniz "Bu cümleler çeviri gibi duruyor, daha doğal yaz" diyerek düzelttirebilirsiniz.

5. Gereksiz İngilizce kelimeleri yasaklayın

Özellikle iş dünyasıyla ilgili metinlerde "feedback", "deadline", "implement etmek" gibi kelimeler çok sık karşınıza çıkabilir. Türkçe karşılığı olan kelimelerin kullanılmasını istiyorsanız komutunuza "Türkçe karşılığı olan kelimelerde İngilizce kullanma" ekleyin. Teknik terimlerin İngilizce kalmasını istiyorsanız da bunu belirtin.

6. Deyim ve atasözlerinde temkinli olun

Yapay zekâ bazen var olmayan bir deyim uydurabiliyor ya da bilinen bir atasözünü yanlış anlamda kullanabiliyor. Metninizde deyim ya da atasözü geçiyorsa anlamını kontrol edin. Emin olamadığınızda Türk Dil Kurumu'nun sözlüklerine bakabilirsiniz.

7. Yazım ve noktalamayı son kez kontrol edin

Yapay zekâ Türkçe yazım kurallarında genellikle başarılı, ama "de/da" ve "ki"nin ayrı mı bitişik mi yazılacağı ya da büyük harf kullanımı gibi konularda hata yapabiliyor. Resmî bir yazı gönderecekseniz son bir okuma yapmanızı öneririz. Yapay zekâya "Bu metni Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre kontrol et" de diyebilirsiniz, ama yine de son kontrolü siz yapın.

8. Yerel konularda bilgiyi doğrulayın

Türkiye'deki bir kurumun başvuru süreci, bir ilçedeki ulaşım ya da yeni çıkmış bir yönetmelik gibi konularda yapay zekânın bilgisi eksik veya eski olabilir. Bu tür sorularda cevabı ilgili kurumun resmî sitesinden mutlaka doğrulayın.

Hepsini bir arada kullanın

Bu ipuçlarını tek bir komutta birleştirdiğinizde fark hemen ortaya çıkıyor. Örneğin:

Türkiye'de yaşayan ve kira artışı konusunda bilgi almak isteyen
bir kiracıya, resmî ama anlaşılır bir dille, "siz" diye hitap
ederek durumu açıkla. Doğal bir Türkçe kullan, Türkçe karşılığı
olan kelimelerde İngilizce kullanma. Emin olmadığın bir bilgi
varsa bunu belirt.

Bu kalıbı kendi konunuza uyarlayıp kaydederseniz, her seferinde aynı ayarları yeniden yazmanıza gerek kalmaz.

Kısaca:

Türkçe karakterlerle düzgün yazılmış sorular daha iyi cevap alıyor
"Türkiye'ye göre" demek başka ülkelerin kurallarının karışmasını önlüyor
Hitap şeklini (sen/siz) ve dilin tonunu açıkça belirtin
"Doğal Türkçeyle yaz" talimatı çeviri kokan cümleleri azaltıyor
Yerel konularda bilgiyi resmî kaynaklardan doğrulayın