Eski borsacı, yapay zekâ altyapı yatırımlarında doğrulanmamış varsayımlara dikkat çekti

New York Borsası'nda 13 yıl işlem yapan ve şu anda Persistence Analytics Group adlı bağımsız doğrulama şirketinin kurucusu olan Neil P. Osnato, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlarda sözleşmelerin varlığının tek başına yeterli kanıt sayılmaması gerektiğini yazdı. Osnato, SiliconANGLE için kaleme aldığı değerlendirmede, bir işlemin geçerli ve belgelenmiş olmasının, onu cazip kılan varsayımların da sağlam olduğu anlamına gelmediğini savundu.

Yazıya göre yapay zekâ altyapısına yönelik taahhütler farklı zaman ölçeklerinde veriliyor: hesaplama sözleşmeleri yıllar sürebiliyor, borçlar onlarca yıl sonra vadesi dolacak şekilde yapılandırılabiliyor. Sunucular ise çok daha kısa teknoloji döngülerine sahip. Osnato, bunun yatırımların temelsiz olduğunu kanıtlamadığını, ancak bir kurumun bir vaade güvenmeye karar verdiği anda neyin gerçekten doğrulandığı sorusunu gündeme getirdiğini belirtti.

Sözleşmeli talep ne anlama geliyor?

Osnato'ya göre hesaplama satın alma anlaşması ticari olarak anlamlı olabilir, finansmanı destekleyebilir ve müşteri taahhüdünü gösterebilir. Ancak tek başına, sözleşmede belirtilen ölçekteki iş yüklerinin ekonomik olarak verimli kalacağını ya da müşterinin teknoloji ve fiyatlar değiştikten sonra benzer koşullarla yenileme yapacağını kanıtlamaz. Yazıda, sözleşmenin varlığının süresi, kullanım profili, karşı taraf kapasitesi ve yenileme beklentilerinin arkasındaki ekonomik varsayımlardan ayrı değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Fiziksel olarak teslim edilebilir kapasite neden ayrı bir eşik?

Yazıya göre bir veri merkezi kampüsü, gerekli elektrik, soğutma, ağ ve ekipman bağımlılıkları devreye girmeden önce duyurulabilir, finanse edilebilir ve kısmen inşa edilebilir. Bir elektrik satın alma anlaşması, teslim tarihinde teslim edilebilirliğin kanıtı değil. GPU siparişleri de bir tesisin sipariş edilen kümeyi planlanan çalışma döngüsünde işletebileceğini göstermiyor. Osnato bu nedenle altyapı planlamasında talep edilen, kanıtlanmış, teslim edilebilir, enerjilendirilmiş, kullanılan ve sürdürülen yük ayrımını kullandığını belirtti. Ona göre bunlar aynı megavatın farklı isimleri değil, her biri farklı kayıtlar gerektiren ayrı iddialar.

Teminat riski ortadan kaldırmıyor

Osnato, asgari ödemeler, ana şirket garantileri, teminat şartları ve fesih maddelerinin kayıpları azaltabileceğini kabul etti. Ancak sözleşmeye dayalı bir tazminatın, altta yatan varlığın kullanışlılığını sürdüreceği anlamına gelmediğini vurguladı. Yazıya göre bir garanti, karşı taraftan tahsilatı destekleyebilir; yatırımcıyı yine de o karşı tarafın kaynaklarına, uygulanabilirliğine, zamanlamasına ve kesintiden sonra kalan değere bağımlı bırakabilir. Görünüşte farklı risklerin az sayıda birbiriyle bağlantılı müşteri, altyapı sağlayıcısı, fon kaynağı veya teknoloji varsayımına dayanması durumunda bu ayrımın daha da önemli hale geldiği belirtildi.

Türkiye'deki yatırımcılar için neden önemli?

Yazı, yapay zekâ altyapısına yatırım yapan kurumların finansman kararlarında hangi varsayımların doğrulanmış gerçek, hangilerinin bağlayıcı taahhüt ve hangilerinin koşullu tahmin olduğunu ayırması gerektiğini savunuyor. Osnato, ilk incelemenin genellikle projenin onay anında desteklenebilir olup olmadığını sorduğunu, daha dayanıklı yaklaşımın ise sonrasında nelerin doğru kalması gerektiğini sorgulamak olduğunu yazdı. Yazıda Türkiye'ye özel bir veri ya da değerlendirme yer almıyor.

Osnato, CFO'ların ve yatırım komitelerinin bir sonraki yatırımı onaylamadan önce hangi varsayımların doğrulanmış gerçek, hangilerinin bağlayıcı taahhüt, hangilerinin koşullu tahmin olduğunu ve maddi bir değişiklik nedeniyle hangilerinin yeniden doğrulanması gerektiğini sorması gerektiğini belirtti. Yazının sonunda Osnato'nun Persistence Analytics Group'un kurucusu olduğu ve bu değerlendirmeyi SiliconANGLE için kaleme aldığı ifade edildi.