Yapay zekâ kaygısı beyaz yakalıları istifaya itiyor: Kariyer değiştirenler var

Yapay zekâ kaygısı, dünya genelinde beyaz yakalı çalışanları kariyer kararlarını yeniden düşünmeye itiyor. Ekonomik veriler yapay zekânın henüz kitlesel iş kaybına yol açmadığını gösterse de teknoloji, reklam ve halkla ilişkiler gibi alanlardaki çalışanlar işlerini gönüllü olarak bırakıp farklı mesleklere yöneliyor.

The Guardian'ın haberine göre bu istifaların arkasında iş güvencesi kaygısı, işin içeriğinin değişmesi ve yapay zekânın etik boyutlarına dair endişeler var. Pew Research Center verilerine göre ABD'deki yetişkinlerin yüzde 71'i yapay zekânın önümüzdeki 20 yılda daha az iş imkânı yaratacağına inanıyor. Economist'in verilerine göre ise yapay zekâ ABD'de yaklaşık 1 milyon iş yarattı; teknolojiye bağlanan iş kaybı 200 bin civarında.

Yapay zekâ araştırmacısı neden istifa etti?

Yapay zekâ araştırmacısı Mrinank Sharma, bu yılın başında Anthropic'teki işinden ayrıldı. İstifa mektubunu X üzerinden paylaşan Sharma, yardımcı olduğu teknolojinin dünyayı "tehlikeye" attığı uyarısında bulundu. Mektup 15,3 milyon görüntülenme aldı. Sharma'nın yeni adımı ise edebiyat alanında bir derece yapmak oldu.

Halkla ilişkiler alanında yaklaşık on yıl çalışan 30 yaşındaki Vanessa Hsia, karşılaştırmalı edebiyat alanında yüksek lisans yapmaya karar verdi. Hsia, LinkedIn'deki paylaşımında sektörün yönünden endişe duyduğunu, niceliğin niteliğin önüne geçtiğini ve eleştirel düşünme yerine yapay zekâya dayanıldığını belirtti.

Hangi mesleklerde kariyer değişimi yaşanıyor?

Büyük bir teknoloji şirketinde çalışan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yazılım mühendisi, on yıllık kariyerinin "temelden değiştiğini" söyledi. Mühendis ve meslektaşları, yapay zekânın kodlamayı otomatikleştirmesiyle rollerinin yakında ortadan kalkacağına inanıyor.

İçerik pazarlamacılığı ve editörlük yapan 29 yaşındaki Hanna Horvath, bu yıl Bankrate'teki editörlük işini bırakarak serbest metin yazarlığı, sosyal medya pazarlaması ve finansal planlama alanlarında çalışmaya başladı. Horvath, şirketinin yapay zekâ kullanımını zorunlu kılmasının ardından işinin daha da anlamsızlaştığını ifade etti.

İsmini saklayan Chris ise yazılım mühendisliği işini bırakıp geçen yıl ABD'nin doğu yakasındaki büyük bir şehrin polis teşkilatına katıldı. Chris, yapay zekânın kodlamadaki düşünme sürecinin çoğunu ortadan kaldırdığını ve kendisini işinden edeceğinden korktuğunu anlattı.

Reklam yapımcısı olarak çalışan Kara da işinden ayrılarak oyunculuğa yöneldi ve baristalık yapmaya başladı. Kara, ekibinin Runway ve ElevenLabs gibi yapay zekâ araçlarını kullanmaya teşvik edildiğini, aynı zamanda yasal riskler konusunda uyarıldığını söyledi. Yapay zekânın insan sanatçıların eserleriyle eğitilmesine dair endişeleri de kararında etkili oldu.

İstifaların arkasında ne var?

Notre Dame Üniversitesi'nde ekonomi profesörü olan ve çalışanların yapay zekâya dair görüşlerini inceleyen Brendan Moore, istifaların ardında teknoloji yöneticilerinin uyarıları ve tanık olunan işten çıkarmaların yattığını belirtti. Moore'a göre bazı şirketler yapay zekâdan bağımsız olarak da küçülmeye gidecekti.

Moore, çalışanların ekonominin itici gücü olmayı sürdürdüğünü, kitlesel istifaların ücretler, fiyatlar ve ekonomik büyüme üzerinde etkili olabileceğini söyledi. Covid-19 pandemisi dönemindeki "büyük istifa" dalgasının ardından ücretlerde ve tüketici enflasyonunda artış yaşandığını hatırlattı.

Anthropic CEO'su Dario Amodei, 2025'in mayısında yapay zekânın on yılın sonuna kadar giriş seviyesi beyaz yakalı işlerinin yarısının ortadan kalkmasına yol açacağını öngörmüştü. Amodei, bu yıl kendi sitesinde yayımladığı yazıda yapay zekâyı "insanların yerine geçebilecek genel bir iş gücü" olarak nitelendirdi.

Neden önemli?

Tartışma siyaset ve iş dünyasının gündemine de taşındı. Vermont senatörü Bernie Sanders, bu yıl işini kaybetme riski taşıyan çalışanlar için güvenceler sağlanana kadar yeni yapay zekâ veri merkezlerinin inşasına federal moratoryum getirilmesini öngören bir yasa tasarısı sundu. Meta CEO'su Mark Zuckerberg ise ağustos ayında yayımladığı bir yazıda, yapay zekâ geliştiren çevrelerin söyleminin "kıyamet" içermesini eleştirdi.

Türkiye'deki beyaz yakalı çalışanların yapay zekâ kaynaklı benzer bir istifa dalgası yaşayıp yaşamadığına dair kaynak metinde bir veri bulunmuyor.

Ekonomistler, kitlesel iş kaybı yaşanmasa bile yalnızca işini kaybetme korkusunun ekonomiyi etkileyebileceğini belirtiyor.