Polonya, yapay zeka girişimlerini desteklemek için 1 milyar dolarlık fon kurdu

Polonya, ekonomik büyümesini yeni bir aşamaya taşımak ve bölgesel bir teknoloji merkezi haline gelmek amacıyla yapay zeka ve teknoloji girişimlerine destek olacak 1 milyar dolarlık bir yatırım fonu kurdu. Kamu ve özel sermayenin birlikte desteklediği fon, ülkenin son yıllarda yakaladığı ekonomik ivmeyi katma değerli üretim ve bilgi yoğun hizmetlerle sürdürme hedefinin parçası.

The Guardian'ın haberine göre Polonya, Sovyet döneminden bu yana geçen kırk yılda hızlı bir ekonomik dönüşüm geçirdi. Kişi başına gelir 1990'ların ortasında AB ortalamasının yüzde 40'ı seviyesindeyken geçen yıl yüzde 81'e ulaştı. Milli gelir 1 trilyon doları aşarak ülkeyi dünyanın en büyük 20 ekonomisi arasına taşıdı. Uluslararası Para Fonu projeksiyonları, kişi başına gelirin yakında Japonya ve İspanya'yı geçeceğini gösteriyor.

Polonya neden teknoloji merkezi olmak istiyor?

Ülke, ekonomik büyümesini sürdürmek için düşük işgücü maliyeti avantajının yerine verimlilik, teknoloji ve daha ucuz enerjiye odaklanmak durumunda. Varşova'da düzenlenen etkinlikte konuşan InPost'un kurucusu milyarder Rafał Brzoska, "Sonraki aşama daha az yakalamaya, daha çok verimliliğe bağlı olacak. İşgücü maliyeti avantajımız hiç yok. Verimliliğe, teknolojiye, daha ucuz enerjiye ve daha iyi düzenlemelere odaklanmalıyız" dedi.

Polonya'da ortalama işgücü maliyeti saat başına 19,10 avro ile Almanya ve Fransa'nın hâlâ yarısı seviyesinde, ancak aradaki fark kapanıyor. 2004'ten bu yana ortalama aylık ücret nominal olarak üç katından fazla artarak geçen yıl 8.904 zlotiye (yaklaşık 1.723 sterlin) yükseldi. Deutsche Bank'a göre Varşova'daki net aylık maaş 2016'dan bu yana yüzde 120 arttı ve Roma ile Lizbon'un üzerine çıktı.

Yapay zeka girişimi ElevenLabs ve diğer örnekler

Polonya'nın teknoloji hedefini destekleyen isimlerin başında 11 milyar dolar değerlemeye ulaşan yapay zeka ses üretimi ve ses klonlama şirketi ElevenLabs geliyor. Şirket adını Polonya'nın ulusal bağımsızlık günü olan 11 Kasım'dan alıyor.

Ülkede oyun sektörü de önemli bir referans noktası. The Witcher ve Cyberpunk 2077 gibi hit oyunların geliştiricisi CD Projekt Red, 1990'larda ABD'li yayıncıların CD oyunlarını ithal eden bir şirket olarak kurulmuştu. Şirketin eş CEO'su Michał Nowakowski, "90'ların sonu ve 2000'lerin başında büyük bir aşağılık kompleksi olduğunu hissediyorum. Batıyı yakalamak isteyen herkesin arasında" dedi. Nowakowski, gençlerin artık bu kompleksten uzak olduğunu ve bunun ülkeyi ileri taşıyacağını belirtti.

Türkiye ve bölge için ne anlama geliyor?

Polonya'nın teknoloji ve yapay zeka alanındaki bu hamlesi, Orta ve Doğu Avrupa'da benzer ekonomik dönüşüm geçiren ülkeler için bir model oluşturuyor. Ülkenin yükseköğrenim göstergeleri de bu hedefi destekliyor: Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün Pisa sıralamasında Polonya, matematikte Avrupa ve dünyada İngiltere ile eşit seviyede yer alıyor. Ayrıca Almanya'dan daha fazla yetişkin yükseköğrenim diplomasına sahip.

Fonun hangi girişimlere, hangi koşullarla ve ne zaman başvuru kabul edeceğine ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı. Polonya'nın önümüzdeki dönemde ekonomik büyümesini verimlilik artışına dayandırma çabası, ülkenin Avrupa Birliği içindeki düşük maliyetli üretim merkezi konumundan katma değerli teknoloji üssüne geçiş stratejisinin sınavı olacak.