Scanlon raporu: Avustralyalıların yüzde 69'u yapay zekadan endişeli

Avustralya'da sosyal uyumu ölçen yıllık Scanlon araştırmasına göre Avustralyalıların yüzde 69'u yapay zekadan endişe duyuyor. Bu oran, aynı araştırmada iklim değişikliği için yüzde 55, Avustralya'nın dahil olacağı bir askeri çatışma için yüzde 51 olarak kaydedildi.

The Guardian'ın aktardığına göre araştırma, Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden Dr. James O'Donnell'in de aralarında bulunduğu ekip tarafından yürütüldü. Scanlon Vakfı, 10 binden fazla Avustralyalıya yaşam memnuniyetinden mali duruma ve oy tercihlerine kadar 100 soru yöneltti.

Avustralya yapay zeka endişesini neden önemsiyor?

Araştırmada katılımcılara ülkenin karşı karşıya olduğu "büyük sorunlar" sorulduğunda yapay zeka, ekonomik daralma, iklim değişikliği ve savaş gibi başlıkların arasında yer aldı. Ancak aynı katılımcıların yalnızca yüzde 1'i yapay zekayı ülkenin en önemli sorunu olarak sıraladı. Bu oran, sağlık, eğitim, sosyal medya ve dezenformasyonla aynı seviyede.

En önemli sorun sıralamasında ilk sırada yüzde 36 ile geçim sıkıntısı yer alıyor. Onu yüzde 11 ile konut fiyatları ve konut arzı, yüzde 10 ile diğer ekonomik sorunlar, yüzde 9 ile göç izliyor. İklim ve çevre ise katılımcıların sadece yüzde 4'ü için en önemli sorun.

Sosyal uyum endeksi ne durumda?

Scanlon sosyal uyum endeksi 100 üzerinden 78 olarak ölçüldü ve 2023'ten bu yana değişmedi. Vakıf bu rakamı aidiyet duygusu, sosyal katılım, kabul görme ve adalet algısı gibi verilerden hesaplıyor.

Buna karşın yetişkinlerin yüzde 62'si sosyal uyumun son yıllarda azaldığını düşünüyor. Katılımcıların yaklaşık üçte biri önümüzdeki dört yılda hayatlarının kötüleşmesini bekliyor; bu oran geçen yıl yüzde 29'du. Ülkenin geleceğine kötümser bakanların oranı yüzde 43'ten yüzde 48'e çıktı.

O'Donnell, bulguların endişe verici olduğunu kabul etmekle birlikte çok kültürlülüğe desteğin ve topluluklara bağlılık hissinin yüksek kaldığını belirtti. Araştırmacı, "İnsanlar ekonomik baskı altında, hoşnutsuzluk ve güvensizlik var, insanlar göçü suçluyor... ama bunun kalıcı olduğunu görmüyoruz" dedi.

Ekonomik sıkıntı oy tercihlerini değiştiriyor

Araştırma, mali zorluk yaşayan seçmenlerin parti tercihlerinde kayma olduğunu ortaya koydu. 2025 federal seçimlerinde İşçi Partisi ya da Koalisyon'a oy verenler arasında mali sıkıntı yaşayanların yüzde 47'si artık başka bir parti ya da adayı tercih ediyor. Sıkıntı bildirmeyenlerde bu oran yüzde 36. Kaymanın büyük bölümü One Nation'a yöneliyor.

Araştırma ayrıca mali stres yaşayan kişilerin kurumlara güveninin belirgin biçimde daha zayıf olduğunu tahmin ediyor. Siyasi kutuplaşma da tabloda öne çıkıyor: One Nation seçmenlerinin yalnızca yüzde 9'u federal hükümetin doğru olanı yapacağına güveniyor. Bu oran İşçi Partisi seçmenlerinde yüzde 54, Koalisyon'da yüzde 35, Yeşiller'de yüzde 25.

Türkiye'deki okurlar için ne anlama geliyor?

Araştırma, yapay zekanın gündelik hayata girmesiyle birlikte kamuoyunda oluşan kaygının nasıl ölçülebileceğine dair bir örnek sunuyor. Avustralya'da yapay zeka, en önemli sorunlar listesinde geride kalsa da endişe düzeyinde iklim değişikliğinin önüne geçmiş durumda.

Rapor, yapay zekaya dair endişenin tek başına siyasi bir önceliğe dönüşmediğini, ancak halkın gündeminde yer tuttuğunu gösteriyor. Araştırmanın Türkiye'yi kapsamadığı ve benzer bir ölçümün Türkiye'de yapılıp yapılmadığına dair bir bilgi sunulmadığı belirtilmelidir.