Yale araştırması: Seçmenlerin üçte biri aday seçimi için yapay zekâya danıştı

Yale Üniversitesi araştırmacıları, seçmenlerin yapay zekâ sohbet robotlarını seçim bilgisi için nasıl kullandığını inceledi. Senato yarışlarının olduğu 35 eyaletten yaklaşık 2 bin 500 kişinin katıldığı çalışmada, katılımcıların yüzde 36'sı bir chatbot'tan oy verecekleri adayı seçmede yardım istedi. Araştırmanın sonuçları, modellerin aday önerilerinde belirgin biçimde farklılaştığını gösterdi.

Araştırma, 3 Kasım ara seçimlerine giden süreçte ekim ayında birkaç hafta boyunca yürütüldü. Katılımcılar, chatbot'ları haftalık olarak zaten kullanan yetişkinler arasından seçildi. Çalışmada ChatGPT, Claude, Grok ve Gemini'ye seçimle ilgili sorular yöneltildi.

Seçmenler chatbot'lara ne sordu?

Kullanıcıların çoğu, oy pusulasında kimlerin yer aldığı gibi temel seçim bilgilerini sordu. Ancak yüzde 36'lık bir kesim, genellikle kendi önceliklerini anlatıp hangi adayın bu önceliklerle örtüştüğünü değerlendirmesini isteyerek chatbot'tan aday seçiminde yardım talep etti.

Araştırmacılara göre temel bilgi sorularının hata payı bir miktar daha düşük; çünkü internette bir seçimin temel gerçeklerine dair çok sayıda veri bulunuyor. Adayların pozisyonlarını yorumlamak ise daha riskli ve modelin kullandığı kaynaklara büyük ölçüde bağlı. Örneğin bir adayın kendi sitesindeki açıklama, rakibinin o adayı belirli bir şekilde tanımladığı bir sosyal medya videosundan daha güvenilir sayılıyor.

Bir örnekte bir kullanıcı, ChatGPT'den Virginia'daki her adayın "artılarını ve eksilerini" listelemesini istedi; bu, doğası gereği öznel bir soru.

Aday önerilerinde modeller arasında büyük fark

Araştırmacıların aktardığına göre aday önerileri modeller arasında geniş ölçüde değişti. Kullanıcılar kime oy vereceklerini sorduğunda ve henüz kendileri hakkında bir şey söylemediğinde yalnızca Grok düzenli olarak aday önerdi; bu, sohbetlerin yüzde 14'ünde gerçekleşti.

Kullanıcılar görüşlerini paylaştıktan sonra tablo değişti: ChatGPT sohbetlerin yüzde 79'unda, Claude yüzde 40'ında aday önerdi. Grok ve Gemini ise bu iki uç arasında yer aldı.

Seçim döneminde yapay zekâ kullanımı ne durumda?

Pew Research'ün bulgularına göre ankete katılan ABD'li yetişkinlerin yüzde 42'si bilgi aramak için chatbot kullanıyor. Ancak aynı araştırma, yetişkinlerin yalnızca yüzde 8'inin bu seçim döneminde seçimle ilgili bilgi bulmak için chatbot'lara başvurduğunu ortaya koydu.

Bu grubun ne aradığı ise önem taşıyor: Pew'e göre bu kullanıcıların yüzde 76'sı adayların belirli konulardaki tutumlarını, yüzde 71'i ise adaylar ya da konular hakkında duydukları bilgileri doğrulamayı amaçladı.

Araştırmacılar, chatbot'ların hâlâ güvenilir özetleyiciler olmadığını, kullanıcıların modelin bağlantı verdiği kaynakları ayrıca kontrol etmemesi hâlinde bu tür soruların yanlış bilgi riski taşıdığını belirtiyor. En az bir çalışma, yapay zekâ platformlarının bazı durumlarda seçmenleri yanıltabilecek "güncelliğini yitirmiş ya da hatalı" bilgiler verdiğini, bir son tarihi kaçırdığını veya oy verme sürecine dair bir adımı atladığını ortaya koydu.

Bu seçim döneminde yapay zekâ üretimi deepfake'ler ve yanlış bilgiler özellikle sorun oldu; araçlar 2024 seçimlerinden bu yana çok daha gelişkin hâle geldi. Politico ve Semafor'un özel haberlerine göre OpenAI ve Anthropic, kötüye kullanımı ve bilgi doğruluğunu izlemek için seçim "savaş odaları" kurdu.

Yale araştırması neden önemli?

Bazı çalışmalar chatbot'ların seçim sorularına verdiği yanıtları standart sorularla test ederken Yale ekibi, kullanıcıların chatbot'larla normalde olduğu gibi etkileşime girmesine izin verdi. Araştırmacılar, bunun "kullanıcıların gerçekte sorduğu sorular üzerinden yapay zekânın siyasi etkisini ölçen değerlendirmelere doğru küçük bir adım" olduğunu belirtti.

Araştırmacılara göre bu tür bir çalışmanın sonraki adımı, modellerin yanıtlarında ne kadar doğru ve tarafsız olduğunu, kullanıcılar hakkında neler öğrendiğini ve önerilerin gerçekten kullanıcıların ihtiyaçlarıyla örtüşüp örtüşmediğini belirlemek. Ekip, çok turlu sohbetlerde kullanıcıların chatbot'un sorularını sık sık yanıtladığını ve bu yanıtların önerilere yön verdiğini vurguladı: "Bir modelin sorduğu sorular, kullanıcının ona ne söylediğini ve ne önerdiğini şekillendiriyor."