TK Elevator, servis teknisyenleri için Microsoft destekli yapay zekâ ajanlarını devreye aldı

TK Elevator, servis teknisyenlerinin asansör bakım ve onarım süreçlerinde yararlandığı yapay zekâ ajanlarını kullanıma sundu. Microsoft'un blogunda yer alan habere göre şirket, Microsoft Foundry ve Azure OpenAI altyapısıyla geliştirdiği uygulamayla teknisyenlere binaya girmeden önce ihtiyaç duydukları bilgileri telefon veya tablet üzerinden ulaştırıyor.

Düsseldorf merkezli şirket, dünya genelinde 1,4 milyon asansör ve yürüyen merdivenin bakımını 25 bin servis teknisyeniyle yürütüyor. TK Elevator'un verilerine göre bu üniteler günde 1,5 milyar yolcu taşıyor.

TK Elevator yapay zekâ ajanları ne işe yarıyor?

Daha önce teknisyenler, bakım yapacakları asansörü bulmak için çevresine soru soruyor, el yazısıyla tutulmuş servis notlarını arıyor ve yüzlerce sayfalık teknik kılavuzları taramak zorunda kalıyordu. Eksik bir alet fark edildiğinde araca geri dönmek gerekebiliyordu. İş sonrası notlar ise genellikle araçta yazılıyordu.

Yeni uygulamayla teknisyen, binaya girmeden önce hangi asansörde, hangi katta ne tür bir sorun olduğunu ve yanına hangi aletleri alması gerektiğini görüyor. Telefonundan dijital kılavuzlara ve asansörün önceki servis geçmişine erişebiliyor.

İş bitiminde devreye giren sesli brifing ajanı ise teknisyene yaptığı çalışmayı kendi sözcükleriyle anlattırıyor. Teknisyenin konuşmasını kaydeden ajan, daha fazla ayrıntı gerektiğinde ek sorular yöneltiyor. Böylece yazma veya tuşlama ihtiyacı ortadan kalkıyor.

Bilgi akışı çift yönlü çalışıyor: asistan önceki ziyaretlerden toplanan verileri teknisyene sunarken, teknisyenin sözlü notları da asansöre daha sonra bakacak meslektaşları için kayda ekleniyor.

TK Elevator servis teknisyeni Torben Teichmann, uygulamayı "gerçekten kolay" diye nitelendiriyor ve "En iyisi, ihtiyaç duyduğum bilginin tam o anda elime geçmesi" diyor.

Veri altyapısı nasıl kuruldu?

TK Elevator, yaklaşık on yıl önce asansör ve yürüyen merdivenleri sensörler ve dijital kontrol cihazları aracılığıyla güvenli buluta bağlamaya başladı. Şirket, Microsoft Azure, Azure IoT ve Azure Databricks ile bağlı ekipman verilerini, servis bilgilerini ve teknik dokümantasyonu tek bir merkezi platformda topladı.

Ortak bir veri ortamı oluşturmak, şirketin satın almalarla farklı üreticilerin ekipmanlarını bünyesine katması nedeniyle de önemliydi. Şirket, kendi dijital EOX ve HELIX asansörlerinin yanı sıra diğer üreticilerin ünitelerine de servis veriyor.

TK Elevator'da dijital veri ve yapay zekâ altyapısından sorumlu Christian Jung, "Önceden yaptığımız her şey yapılandırılmış veri üzerindeydi" diyerek, IoT verileri veya mevcut sistemlerdeki kurumsal verilerin ötesine geçemediklerini belirtiyor. Üretken yapay zekâ, teknik dokümanlar ve teknisyen notları gibi yapılandırılmamış kaynaklardan bilgi çıkarılmasını ve bu kaynaklar arasında bağlantı kurulmasını sağlıyor.

Dokuz dijital operasyon merkezi ne yapıyor?

Verilerin toplanması ilk adımdı. TK Elevator, veri analistleri ve teknik uzmanların ortaya çıkan sorunları belirlemek veya bakımı önceliklendirmek için örüntü aradığı dokuz dijital operasyon merkezi (DOC) kurdu.

Berlin'deki merkezde çalışan ve TK Elevator Almanya'nın dijital dönüşümünü yürüten Tobias Lüsebrink, merkezlerin bağlı ünitelerin durumunu, kaydedilen olayları ve hata kodlarını izlediğini söylüyor. Ekipler, bağlı üniteler için makine öğrenmesiyle "sağlık puanları" hesaplayarak bakım işlerini önceliklendiriyor.

Bir asansör kapısının, asansör hareket etmeden önce birkaç kez açılıp kapanması yolcuya anlık bir aksaklık gibi görünebilir. Ancak bağlı üniteden gelen veriler bu davranışın tekrarlanıp tekrarlanmadığını ortaya koyabiliyor. Lüsebrink'e göre merkez bu tür anormal çalışmayı fark ederek, sorunun hangi kattaki kapıda olduğu dahil ilgili bilgiyi teknisyenle paylaşıyor. Teknisyen de eğitimine ve değerlendirmesine dayanarak hangi müdahalenin gerektiğine karar veriyor.

Bilgi sahadan da geri akıyor. Teknisyenin iş sonrası notları, şirketin gelecekteki arıza teşhisini iyileştirmesine ve yeni örüntüler belirlemesine yardımcı oluyor. Lüsebrink, deneyimli bir teknisyenin asansörün sesinden ve hareketinden ipuçları çıkarabildiğini, ancak bu yargının yıllar içinde geliştiğini belirtiyor. Teknoloji tüm bu uzmanlığı yakalayamasa da dünya genelindeki teknisyen ekibinin paylaştığı notlara dayanan öneriler sunabiliyor.

Neden önemli?

TK Elevator Almanya CEO'su Christian Fongern, ekipmanlarını "kritik altyapı" olarak tanımlıyor ve bir havalimanı, hastane veya ofiste çalışmayan bir asansörün binadaki insanlar üzerinde büyük etkisi olacağını söylüyor. Şirket, asansörlerin çalışır durumda kalmasını temel hedef olarak belirliyor.

Servis çağrılarının çoğu mekanik arıza değil, günlük kullanımdan kaynaklanan sorunlar. Kapı ve düğmelere uygulanan fiziksel kuvvet, yürüyen merdiven bandının altına yapışan sakız, kapı boşluğundan düşen anahtar, bozuk para ve emzik gibi küçük eşyalar, giren kuş ve fareler, ayakkabılarla taşınan kir bakım gerektiren başlıca nedenler arasında. Yapay zekâ ajanları, planlı ya da plansız her ziyarette teknisyenin ilgili bilgiye daha hızlı ulaşmasını amaçlıyor.

Türkiye'de ne zaman ve hangi kapsamda kullanıma açılacağı ise henüz açıklanmadı.