Drax, 20 milyar sterlinlik yapay zekâ veri merkezi anlaşmasına imza attı

İngiltere'nin en çok kirlilik yayan santrali, ülkenin en büyük veri merkezine elektrik sağlayabilir. Kuzey Yorkshire'daki Drax elektrik santralinin sahibi, tesiste yapay zekâ altyapısı kurmak için 20 milyar sterlinlik bir anlaşmaya imza attı.

Anlaşmaya göre Drax, altyapı yatırımcısı Brookfield ve yapay zekâ altyapı platformu Radiant ile birlikte toplam kapasitesi 1 gigavatı aşacak bir veri merkezi geliştirecek. Tesisin 2028'in başında faaliyete geçmesi öngörülüyor.

Drax veri merkezi projesinde ilk aşamada ne yapılacak?

Projenin ilk aşamasında Drax, veri merkezine arazi tahsis edecek ve sahadaki mevcut bağlantılar üzerinden ulusal elektrik şebekesine erişim sağlayacak. Bu aşamada veri merkezinin 2028'in ilk çeyreğinden itibaren 100 megavata kadar bilişim kapasitesiyle çalışması bekleniyor.

Şirket, 2030'ların başından itibaren veri merkezine doğrudan elektrik vermeyi umuyor. Drax, doğrudan tedarike başlamak için gereken düzenleyici onayları 2031'den önce almayı hedefliyor; bu takvim şirketin gelecekteki gelirlerini güvence altına alması açısından kritik görülüyor.

Şirket ve yatırımcılar projeye nasıl bakıyor?

Drax, geliştirmenin 20 milyar sterlini (26,8 milyar dolar) aşan yatırım çekebileceğini ve santralin geleceğinde "yeni bir sayfa" anlamına gelebileceğini açıkladı. Şirketin icra kurulu başkanı Will Gardiner, projenin "sahanın uzun vadeli geleceğini güvence altına almaya ve yüzlerce işi korumaya" yardımcı olacağını, ayrıca "kuzeyin yeniden sanayileşmesini ve egemen yapay zekâ kapasitesini güçlendireceğini" söyledi.

Haber yatırımcılar tarafından olumlu karşılandı. Drax'ın Londra Borsası'ndaki piyasa değeri yaklaşık yüzde 9 artışla 3 milyar sterline yaklaştı.

Neden önemli?

Drax, odunsu biyokütle peletleri yakarak ülkenin elektriğinin neredeyse yüzde 5'ini üretiyor. Analistlere göre tesis, tek başına en büyük karbondioksit emisyonu kaynağı. Şirket, pelet üretiminde kullanılan atık odunun sağladığı karbon emisyonlarının büyüyen ağaçlar tarafından emildiğini savunduğu için bu emisyonlar İngiltere hükümeti tarafından hesaplanmıyor.

Ancak hükümet, şirketin sürdürülebilirlik iddialarına yönelik artan endişelerin ardından Drax'ın gelecekte "çok daha sınırlı bir rol" oynayacağı sözünü verdi. Şirket, 2027-2031 arasında günlük 2 milyon sterlinlik sübvansiyonunun yalnızca yarısına erişebilecek. Veri merkezi projesi bu nedenle Drax için yeni bir gelir kaynağı olarak öne çıkıyor.

Veri merkezi politikasında son durum ne?

Anlaşma, hükümetin veri merkezlerine ilişkin ulusal politika beyanı taslağını yayımlamasından bir hafta sonra duyuruldu. Taslakta veri merkezlerinin "uzun süredir bağımlı olduğumuz demiryolları ve elektrik şebekeleri kadar ekonomimiz için temel" olduğu belirtiliyor.

Hükümet, "Ülkemizde veri merkezlerinin gelişimini kontrol altına almalı ve ülkenin ve ev sahibi toplulukların bunlardan faydalanmasını sağlamalıyız" ifadesini kullandı. Öte yandan İngiltere'nin tıkanan şebeke altyapısı ve bağlayıcı iklim hedefleri, veri merkezi yatırımlarının pahalı ve kirli gaz üretimine ağır biçimde yaslanmadan nasıl besleneceği sorusunu gündeme getiriyor.